Waarom raakt de ene persoon je wel en de andere niet?

Soms hoeft iemand maar één opmerking te maken en je voelt het direct. Irritatie. Verdriet. Boosheid. Onzekerheid. Misschien blijft het gesprek daarna nog uren door je hoofd spoken en bedenk je wat je eigenlijk had willen zeggen.

Terwijl een vergelijkbare opmerking van iemand anders je nauwelijks iets doet.

Dat verschil vind ik interessant. Want blijkbaar gaat onze reactie niet alleen over wat er buiten ons gebeurt. Er gebeurt ook iets vanbinnen.

We zijn vaak geneigd om eerst naar die buitenwereld te kijken. Die ander had anders moeten reageren. Je collega had beter moeten luisteren. Je partner had moeten begrijpen wat je nodig had. Je moeder had die opmerking niet moeten maken.

En misschien klopt dat zelfs.

Maar wanneer je alleen daar blijft kijken, mis je een interessante vraag:

Waarom raakt dit mij eigenlijk zo?

Je reactie vertelt ook iets over jou

We reageren nooit volledig neutraal op onze omgeving. Alles wat we meemaken, komt als het ware binnen door de bril van alles wat we eerder hebben ervaren.

Een opmerking kan daardoor iets aanraken wat veel ouder is dan het gesprek waarin je nu zit.

Misschien voel je je niet serieus genomen en raakt dat aan een oude ervaring van niet gezien worden. Misschien word je ontzettend boos wanneer iemand over je grens gaat, terwijl je diep vanbinnen al langer voelt dat je zelf die grens niet voldoende bewaakt. Of je voelt je afgewezen door iemand en merkt dat daaronder een veel diepere angst zit om niet goed genoeg te zijn.

Dat betekent niet dat iedere vervelende ervaring je eigen schuld is. Ook niet dat je grensoverschrijdend of kwetsend gedrag maar moet accepteren omdat het je zogenaamd iets wil leren.

Het betekent wél dat jouw reactie informatie bevat.

En die informatie kan heel waardevol zijn.

Je buitenwereld als spiegel van je binnenwereld

Binnen persoonlijke en spirituele ontwikkeling wordt vaak gezegd dat je buitenwereld een spiegel is van je binnenwereld.

Dat wordt soms wel heel letterlijk geïnterpreteerd. Alsof ieder vervelend mens dat je tegenkomt rechtstreeks iets over jou zegt.

Zo zie ik het niet.

Ik zie de spiegel vooral in wat er in jou gebeurt in reactie op die buitenwereld.

Je leeft voortdurend in wisselwerking met je omgeving. Met mensen, ruimtes, gebeurtenissen en verwachtingen. Je neemt waar, reageert, past je aan, opent je of trekt je juist terug.

Ook energetisch gebeurt daarin veel.

Iedereen heeft als het ware een eigen energetisch veld, gevormd door onder andere emoties, overtuigingen, ervaringen, behoeften en de staat waarin je op dat moment verkeert. In contact met anderen ontmoeten die velden elkaar.

Soms gebeurt er weinig. En soms ontstaat er onmiddellijk resonantie.

Iets in de ander raakt als het ware een snaar die in jou al gespannen stond.

De ander heeft die snaar misschien aangeraakt. Maar het geluid dat vervolgens ontstaat, vertelt óók iets over jou.

Een trigger is geen bewijs dat de ander gelijk heeft

Dat onderscheid vind ik belangrijk. Stel dat iemand kritiek op je heeft en je merkt dat die kritiek je enorm raakt. Dan betekent dat niet automatisch dat de kritiek terecht is.

Misschien is wat de ander zegt zelfs volledig onjuist.

Toch kan jouw reactie interessant zijn.

Waarom voel je bijvoorbeeld zo'n sterke behoefte om jezelf te verdedigen? Waarom blijf je zoeken naar erkenning van iemand van wie je rationeel allang weet dat je die waarschijnlijk niet gaat krijgen? Waarom maakt de mening van deze persoon zoveel in je los?

Daar zit vaak de ingang.

Niet: heeft de ander gelijk?

Maar: wat wordt hier in mij aangeraakt?

Dat is een wezenlijk andere vraag.

Waar je geraakt wordt, kan iets zichtbaar worden

Triggers worden vaak gezien als iets waar we vanaf moeten. We willen minder gevoelig zijn, minder boos worden, niet meer zo geraakt worden.

Maar je kunt ze ook benaderen als informatie.

Misschien wijst je boosheid je op een grens.

Misschien laat je verdriet zien hoe belangrijk iets voor je is.

Misschien maakt jaloezie een verlangen zichtbaar dat je zelf al lange tijd wegduwt.

Misschien vertelt de behoefte aan goedkeuring je dat je jouw eigen keuzes nog niet volledig durft te dragen.

En soms kom je iets tegen wat veel verder teruggaat. Een patroon dat niet alleen bij deze ene persoon hoort, maar dat je op verschillende plekken in je leven herkent.

Dan wordt het interessant om niet alleen naar de gebeurtenis te kijken, maar naar het patroon eronder.

Je lichaam voelt vaak eerder dan je hoofd begrijpt

Wanneer iets je raakt, merk je dat vaak als eerste in je lichaam. Je adem verandert, je voelt spanning in je buik, druk op je borst, een brok in je keel of je schouders trekken zich ongemerkt op. Je lichaam reageert soms al voordat je hoofd een heel verhaal heeft gemaakt van wat er gebeurt.

Juist daarom kan het helpen om niet direct te gaan zoeken naar de reden achter je reactie. Breng je aandacht eerst eens naar je lichaam. Waar voel je dat je geraakt bent? Kun je daar even bij blijven, zonder het gevoel weg te willen maken, te verklaren of op te lossen?

Soms verandert er iets wanneer je een gevoel simpelweg de ruimte geeft om gevoeld te worden. De eerste lading zakt en daaronder wordt iets anders voelbaar. Onder boosheid blijkt bijvoorbeeld verdriet te zitten. Onder onrust een grens die je eigenlijk al voelde. Of onder de behoefte aan erkenning een verlangen dat je zelf nog niet serieus hebt genomen.

Bewustwording ontstaat dus niet alleen door te begrijpen wat er in je gebeurt. Soms ontstaat het juist doordat je aanwezig durft te zijn bij wat je lichaam je laat voelen. En van daaruit wordt vaak veel helderder wat je nodig hebt en welke keuze voor jou klopt.

Van reageren naar bewust waarnemen

Op het moment dat je midden in een trigger zit, voelt het vaak alsof je reactie volledig wordt veroorzaakt door wat er buiten jou gebeurt.

Ik voel me zo doordat jij dit doet.

En natuurlijk heeft de ander invloed op je. We zijn mensen, geen afgesloten eilandjes. Maar zodra je bewustzijn brengt naar wat er ín jou gebeurt, ontstaat er iets belangrijks: ruimte.

Ruimte tussen wat er gebeurt en hoe jij ermee omgaat. Je kunt jezelf dan bijvoorbeeld afvragen:

Wat voel ik nu werkelijk?

Waar voel ik dit in mijn lichaam?

Wat maakt dat juist dit mij zo raakt?

Herken ik dit gevoel ergens van?

Welke behoefte, angst, overtuiging of grens wordt hier zichtbaar?

En misschien wel de belangrijkste:

Wat vraagt dit van mij?

Soms is het antwoord verzachting. Soms een eerlijk gesprek. Soms mag je stoppen met zoeken naar erkenning. En soms is het juist tijd om een duidelijke grens te trekken en ergens van weg te bewegen. Vaak begint het als eerste met voelen. Erkennen wat je voelt zonder het direct te willen verhelpen of verdoven.

Bewustwording betekent namelijk niet dat je alles moet accepteren. Het helpt je om bewuster te kiezen.

Je energie weer bij jezelf brengen

Wanneer je volledig gericht blijft op wat een ander heeft gedaan, kan daar ontzettend veel energie naartoe gaan.

Je herhaalt gesprekken in je hoofd. Bedenkt wat de ander had moeten zeggen. Probeert diens gedrag te begrijpen. Hoopt op excuses, erkenning of verandering.

Je aandacht blijft bij de ander, en daarmee vaak ook een deel van je energie. De beweging naar binnen verandert dat. Niet doordat je de ander vrijpleit, maar doordat je jezelf weer centraal zet in je eigen ervaring.

Wat gebeurt er met míj?

Wat heb ík nodig?

Wat wil ík hiermee?

Wat is van mij en wat mag ik bij de ander laten?

Daarmee verschuift de focus van controle over de buitenwereld naar bewustzijn van je binnenwereld. En juist daar ontstaat vaak de meeste beweging.

Als iets je steeds opnieuw raakt

Sommige triggers verdwijnen zodra je ze herkent. Andere blijven terugkomen.

Misschien kom je steeds terecht in relaties waarin je jezelf wegcijfert. Voel je je snel verantwoordelijk voor het welzijn van anderen. Raakt afwijzing je buitenproportioneel hard. Of merk je dat hetzelfde thema terugkomt bij je ouders, je partner én op je werk.

Dan kan er een dieper patroon onder liggen.

Soms is zo'n patroon ontstaan uit eerdere ervaringen. Soms speelt je familiesysteem daarin een rol. We kunnen onbewust overtuigingen, rollen en loyaliteiten meenemen die veel invloed hebben op hoe we ons later tot anderen verhouden.

Juist dan kan systemisch werk of een familieopstelling waardevol zijn. Niet om iemand als schuldige aan te wijzen, maar om zichtbaar te maken wat er onder de oppervlakte meespeelt.

Want wat je eenmaal werkelijk kunt zien, hoeft niet langer onbewust aan de touwtjes te trekken.

Dus de volgende keer dat iemand je raakt, hoef je niet meteen zen glimlachend dankbaar te zijn voor je prachtige spiegel. Soms is iemand gewoon irritant.

Maar misschien kun je, wanneer de eerste lading wat gezakt is, nog één keer terugkijken.

Niet alleen naar de ander.

Ook naar binnen.

En jezelf vragen:

Wat in mij werd hier eigenlijk geraakt?

Het antwoord daarop vertelt je misschien veel meer dan je in eerste instantie dacht.